De kleur van rouw

Rouw is vaak grillig en gelaagd. Op sommige momenten kan verdriet allesoverheersend zijn, terwijl er even later juist boosheid, leegte of zelfs een vleugje dankbaarheid opkomt. Het kan voelen alsof emoties elkaar verdringen of juist stil blijven liggen, moeilijk te vatten in woorden. Binnen ACT (Acceptance and Commitment Therapy) zien we deze veelheid aan gevoelens niet als iets wat ‘weg’ moet, maar als een wezenlijk deel van het mens-zijn dat erkenning verdient.

Deze oefening nodigt cliënten uit om met zachte aandacht stil te staan bij een concreet moment van verlies en de bijbehorende gevoelens. In plaats van de emoties te analyseren of te beoordelen, maken we ruimte om ze te ervaren zoals ze zijn. Daarmee oefenen we acceptatie: de bereidheid om te voelen wat er nu eenmaal gevoeld wordt.

Door gevoelens te vertalen naar kleur en vorm, ontstaat er bovendien een stukje afstand (defusie). In plaats van in de emotie te zitten, kan de cliënt het neerzetten op papier en er met andere ogen naar kijken. Dit geeft vaak lucht en ruimte, en maakt het makkelijker om emoties niet als vijand, maar als deel van de ervaring te zien.

Het creatieve proces versterkt ook de vaardigheid om in het hier-en-nu te zijn. Het vraagt om aandacht voor wat er nu gevoeld en intuïtief gekozen wordt; welke kleur, welk vlak, welke beweging van het potlood of penseel. Zo kan tekenen of schilderen een vorm van mindfulness worden.

Het doel is niet een mooi kunstwerk maken, maar het oefenen van psychologische flexibiliteit: ruimte leren geven aan alles wat zich aandient, zonder het te hoeven veranderen of vermijden. Op die manier kan de cliënt stap voor stap leren om rouw mee te dragen op een manier die draaglijker voelt, terwijl er tegelijkertijd ruimte ontstaat om zich te blijven richten op wat werkelijk belangrijk is.

Naar de oefening: De kleur van rouw.